Aantal plug-ins daalt

Vorig jaar berichtte ik al dat de verkoop van plug-ins was ingestort. Uit nieuwe cijfers van de RvO blijkt nu zelfs dat het aantal plug-ins eind april lager was dan eind januari dit jaar. Het aantal schommelt nu rond de 99.000. Er worden wel kleine aantallen plug-ins verkocht, maar er gaan er evenveel weer tweedehands naar het buitenland.

Het aantal volledig elektrische auto's groeit nog wel. Als het zo doorgaat komen we eind 2017 tegen de 19.000 elektrische auto's, een groei van maar liefst 50% tov eind 2016.

De brandstofcelauto wil nog niet doorbreken. Eind 2016 waren er 30. Eind 2017 zullen dat er een stuk of 40 zijn.

Door de slechte verkopen van plug-ins lijkt het er steeds meer op dat de doelstelling van 200.000 elektrisch aangedreven auto's in 2020 niet gehaald zal worden. Er ligt duidelijk een opgave voor het nieuwe kabinet om met aanvullend of effectiever beleid te komen.

Stimulering van dergelijke aantallen elektrische en brandstofcelauto's werkt niet: men zit er niet op te wachten. Om de doelstelling te halen zal er dus weer een stimulans moeten komen voor plug-ins. Denk bijvoorbeeld aan een korting per gram CO2-emissie die een voertuig per kilometer minder dan het gemiddelde uitstoot. Zo voorkom je dat de korting vooral terecht komt bij relatief dure auto's. Om budgetneutraal te zijn zou dan de bijtelling voor elektrische auto's iets omhoog moeten (bijvoorbeeld naar 5%).

Batterij startup belooft dubbel bereik in 2018

MIT News meldt dat een batterij startup die is voortgekomen uit de MIT universiteit plannen heeft voor de productie van een nieuwe batterij. Het bedrijf, genaamd SolidEnergy, werkt al langer aan een batterij op basis van Lithium-metaal in plaats van Lithium-ion technologie. De resulterende batterij heeft de helft van het formaat en gewicht van een Li-ion batterij.

"Met twee keer de energiedichtheid kunnen we een batterij maken die half zo groot is, maar net zo lang mee gaat, of we kunnen een batterij maken van hetzelfde formaat, die twee keer zo lang mee gaat." zegt Hu die mede-uitvinder van de batterij is en nu CEO van SolidEnergy.

Nu worden dit soort dingen al langer geroepen op universiteiten, maar het wachten was altijd op een batterij die ook echt marktrijp is. SolidEnergy werkt nu aan het opzetten van een grootschalige productielijn om vanaf november dit jaar batterijen te kunnen leveren. De nieuwe batterij kan in bestaande fabrieken voor Li-ion batterijen worden geproduceerd. SolidEnergy richt zich op de productie van specifieke materialen die het wil toeleveren voor de productie van de nieuwe batterij.

De eerste toepassing waar men zich op richt zijn drones, die nu gemiddeld tien tot twintig minuten op één batterij mee gaan. Grotere batterijen hebben bij drones weinig nut, omdat de drones door extra gewicht meer energie gebruiken.

Vanaf 2017 wil men zich ook gaan richten op smartphones en andere draagbare electronica. Vanaf 2018 denkt men ook batterijen voor elektrische voertuigen te kunnen gaan leveren. De batterij zou de actieradius van elektrische voertuigen kunnen verdubbelen.

Volgens eerdere berichten zou de batterij geschikt moeten zijn voor temperaturen van -40 tot +250 graden. Die maximumtemperatuur is aanzienlijk hoger dan van Li-ion batterijen. Dat betekent dat er waarschijnlijk minder koeling nodig is. Bij elektrische voertuigen is veel koeling nodig om te voorkomen dat de batterijen te warm worden, met deze batterijen is dus een aerodynamischer ontwerp mogelijk.

De levensduur is nog niet bekend. Eerdere cijfers spraken over een behoud van 80% van de oorspronkelijke capaciteit na 300 laadcycli. Bij batterijen voor electronica is dat gangbaar, maar batterijen voor voertuigen moeten langer mee kunnen.

Bij elektrische voertuigen is ook van belang hoe snel geladen en ontladen kan worden.

Verkopen plug-ins ingestort

Na een forse versobering van de bijtellingsregeling voor plug-ins sinds 1 januari, werd er een flinke daling van de verkopen verwacht. Hoe erg het zou zijn was natuurlijk natte-vinger-werk. Nu we een flink eind in het jaar zijn, kunnen we eens kijken hoe de resultaten zijn. Ik gebruik hier voor de cijfers van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Resultaten 2016
Eind 2016 waren er 88.991 auto's met een elektrische aandrijving (zowel plug-ins als hybriden), een toename van maar liefst 98% ten opzichte van eind 2015. Het aantal volledig elektrische personenvoertuigen bedroeg 9.368, een toename van 37% ten opzichte van het jaar er voor. Het aantal plug-in voertuigen groeide met maar liefst 112% tot 78.163. Het aantal elektrische lichte bedrijfswagens groeide met een meer bescheiden 16% tot 1.460. Er waren ca. 10 brandstofcelvoertuigen, een bescheiden aantal, maar procentsgewijs een flinke groei t.o.v. de 2 eind 2014.

Tussenstand per 31 mei 2016
Eind mei waren er 93.216 elektrische voertuigen. Dit betrof 10.690 elektrische voertuigen, 81.124 plug-in hybriden, 23 brandstofcelvoertuigen en 1.496 elektrische lichte bedrijfswagens.

Verwachting 2016
Eind 2016 verwacht ik dat er ca. 100.000 elektrische voertuigen zijn. Ik verwacht dat de het aantal volledig elektrische voertuigen met ca. 35% groeit tot ca. 12.800. Ik verwachtte eerder dat de versobering van de stimulering van plug-ins tot een verschuiving zou leiden naar volledig elektrische voertuigen. Zo'n verschuiving is echter nog niet zichtbaar.
De groei van het aantal plug-ins is dit jaar vrijwel tot stilstand gekomen. Ik verwacht een groei van ca. 10% tot ca. 86.000 op basis van de huidige verkopen. Dat betekent dat de groei ca. 80% lager is dan vorig jaar. Daarbij moet gezegd worden dat leasemaatschappijen eind vorig jaar veel plug-ins op kenteken hebben gezet op ze in de loop van dit jaar te verleasen, zodat de klant nog gebruik kan maken van het fiscale voordeel wat vorig jaar gold. Mogelijk herstelt de verkoop van plug-ins zich nog enigszins.
Nieuw in de cijfers van de RvO is dat er ook als categorie brandstofcelvoertuigen is opgenomen. Op basis van een geschat aantal van 10 eind 2015, verwacht ik een toename tot ca. 30 stuks eind dit jaar. Procentsgewijs dus weer de snelst groeiende categorie, maar in absolute aantallen nog steeds verwaarloosbaar.
Het aantal elektrische lichte bedrijfswagens groeit licht (+6%) naar ca. 1.600. Voor deze categorie is er een minder sterke stimulans dan voor elektrische personenwagens.

2020
Met ca. 100.000 elektrische voertuigen eind dit jaar, is de verwachting dat het overheidsdoel van het Plan van Aanpak Elektrisch Rijden van 200.000 in 2020 lang niet gehaald gaat worden. Zonder ingrijpende wijzigingen in de regelgeving worden het er ca. 160.000.

Nissan ontwikkelt range extender op ethanol en aardgas

Nissan ontwikkelt een range extender voor elektrische voertuigen op basis van een solid oxide brandstofcel (SOFC). Nissan is van plan deze in 2020 op de markt te brengen. De brandstofcel werkt op bio-ethanol, maar ook andere brandstof als aardgas en biogas kunnen worden gebruikt. De brandstof wordt aan boord van het voertuig in een reformer omgezet in waterstof.

SO brandstofcellen zijn betaalbaarder dan PEM brandstofcellen die momenteel in waterstofvoertuigen worden gebruikt, doordat ze geen platinum nodig hebben. Ethanol en aardgas/biogas zijn daarbij ook goedkoper en makkelijker mee te nemen dan waterstof. Daarbij zijn er voor beide brandstoffen al meer tankgelegenheden en is de benodigde investering voor uitbreiding ook aanzienlijk lager.

Het nadeel van SO brandstofcellen is de hoge werktemperatuur. Hierdoor zijn lange starttijden noodzakelijk. Ook reageert de reformer traag, waardoor het gebruik van dit soort brandstofcellen beperkt is tot range extenders en hulpaandrijvingen.

Nieuwe Prius krijgt zon-aandrijving

De volgende generatie Prius plug-in hybride wordt nog milieuvriendelijker dankzij een zonnepaneel op het dak om de accu bij te laden. Toyota produceert al een Prius met zonnedak, maar dat dak levert alleen energie voor de air conditioning. Toyota vond het aanvankelijk blijkbaar nog te riskant om direct stroom te leveren aan het aandrijfsysteem.

Dankzij zonne-energie kan het brandstofverbruik met zo'n 10% worden gereduceerd en kan de batterij ook zonder stekker worden bijgeladen als de auto stil staat. Naast het bijladen van de accu leveren de zonnepanelen ook direct stroom aan elektrische accessoires van het voertuig, zoals lampen, elektrische ramen en air conditioning. Toyota heeft nog niet aangegeven of het zonnedak standaard wordt of optioneel.

De Prius met zonnedak wordt voorlopig alleen in Europa en Japan aangeboden. In de V.S. doorstaat het zonnedak de crash test niet doordat Toyota een glazen zonnepaneel gebruikt. Toyota beschikt nog niet over zonnepanelen met folietechniek.

Toyota probeert de kosten van het systeem te verlagen, zodat het systeem ook op andere hybride modellen kan worden toegepast.

Door de vooruitgang in zonnepaneeltechnologie is zonne-energie steeds meer een aantrekkelijke optie geworden als aanvullende energiebron in voertuigen. Zo bleek ook tijdens de solar challenge.

Mogelijk is ook Tesla bezig met een dergelijk systeem. Tesla bracht onlangs een bod uit op SolarCity, leverancier van zonnepanelen in de VS.

Autoverkopen 2015 en prognose 2016

Het loopt weer tegen het einde van het jaar. Tijd dus om terug te kijken naar het afgelopen jaar en vooruit te kijken naar 2016.

Verkopen 2015

Aumacon heeft haar cijfers bijgewerkt. Voor 2015 verwacht Aumacon nu dat er 415.000 auto's worden verkocht (7% meer dan vorig jaar). Die 7% groei is boven verwachting. 

Benzine

De hoofdmoot wordt nog steeds gevormd door 'gewone' benzineauto's (incl. hybriden zonder stekker). Hiervan verwacht Aumacon nu dat er 278.000 worden verkocht, een groei van 12%. Deze groei lijkt vooral te komen van de micro en milde hybriden, zoals de Peugeot 308 SW, die mede dankzij een lage bijtelling populair is bij leaserijders. 

Diesel

Bij diesels was er een daling in de verkopen van 5%. Een iets minder grote daling dan eerder werd verwacht. 

Plug-ins

De verkoop van plug-in hybriden neemt naar verwachting over 2015 met een kwart toe. Dat komt ook omdat er volgend jaar flink gesneden wordt in de bijtellingsregeling. Daarom worden er in de laatste maanden van dit jaar nog veel plug-ins verkocht.

LPG

De verkoop van auto's op LPG is dit jaar weer 66% lager dan vorig jaar. Dat heeft alles te maken met het ontbreken van stimulering voor deze relatief schone brandstof.

Elektrisch

De verkoop van volledig elektrische auto's is volgens cijfers van de RVO ongeveer volgens verwachting met zo'n 2.700 stuks, al verwacht Aumacon er zo'n 2.550. Beide aantallen wijzen op een daling ten opzichte van vorig jaar, dankzij een versoberde bijtellingsregeling. 

Overig
De verkoop van auto's op CNG valt dit jaar tegen. Aumacon verwacht er zo'n 600. Tenslotte nog 5 op biobrandstof en 5 op waterstof.


Prognose 2016
Voor volgend jaar verwacht Aumacon weer ongeveer een zelfde volume. De verkopen zullen te lijden hebben onder de verkooppiek van auto's met lage bijtelling eind dit jaar, maar daar staat een aangekondigde lastenverlichting tegenover. Of die lastenverlichting doorgaat moeten we natuurlijk nog maar afwachten.

Plug-ins
De belangrijkste wijziging in 2016 is de versobering van de bijtellingsregeling voor plug-ins. Aumacon verwacht dat de verkopen van plug-ins met 40% zullen dalen. Ik denk zelf dat dat nog een voorzichtige inschatting is.

Benzine
Die daling biedt ruimte voor groei voor andere brandstoffen. Aumacon verwacht een plusje van 4% voor benzineauto's. 

Diesel
Aumacon verwacht een daling van 1% in de verkoop van diesels. Mogelijk vanwege het dieselgate schandaal. 

LPG
Voor LPG verwacht Aumacon weer een herstel, wat mij nogal onwaarschijnlijk lijkt bij ongewijzigd beleid. 

Elektrisch
Omdat alleen voor volledig elektrische auto's de bijtelling laag blijft, verwacht Aumacon daar een verdubbeling naar 5.000 stuks.

Overig
Voor CNG voertuigen verwacht Aumacon een verdere daling naar 500 stuks. Dat zal volgens mij afhangen van de ontwikkeling van de benzineprijs in 2016.
Biobrandstoffen zullen in 2016 ook geen rol van betekenis spelen. Voor waterstofvoertuigen verwacht Aumacon een groei van 5 naar 40 stuks. In procenten een hoge groei, maar toch realistisch met de komst van nieuwe modellen. Daarbij is waterstof voor veel automobilisten een bruikbaarder alternatief voor een plug-in dan een elektrische auto.

Elektrisch rijden niet zwaarder belast in 2016

Nu is er weinig ruchtbaarheid gegeven, maar in het belastingplan voor 2016 heeft het kabinet besloten om de automatische inflatiecorrectie van de energiebelasting op elektriciteit voor kleinverbruikers te schrappen. Elektrisch rijden, wordt in 2016 dus niet duurder, terwijl de accijns op alle andere brandstoffen 'gewoon' met 2,21% omhoog gaat.

Deze maatregel past in het streven van het kabinet om het gebruik van elektrische voertuigen meer te stimuleren.

Overigens gaat de energiebelasting voor grootverbruikers wel omhoog en zelfs met 6,04%. Dat betekent dat snelladen nog duurder wordt. Ook laadpalen op het terrein van grote bedrijven hebben met deze verhoging te maken.

EU lidstaten willen hogere NOx emissie toestaan

De Europese lidstaten zijn op 28 oktober overeengekomen om een flinke overschrijding van de emissienorm voor NOx toe te staan als er in september 2017 een nieuwe testprocedure van kracht wordt. Deze testprocedure moet meer realistische resultaten geven dan de huidige. Het resultaat van die meer realistische test is dan dat het gemeten brandstofverbruik hoger zal zijn en ook de gemeten emissies. Dat maakt het moeilijker om auto's te laten voldoen aan de normen voor gereguleerde emissies als CO2, NOX en fijnstof. Naar nu lijkt is er nu een besluit genomen, waarin er vanaf 2017 gedurende twee jaar een overschrijding van 110% van de norm zal worden toegestaan en daarna twee jaar lang een overschrijding van 50%. De Europese Commissie stelde eerder een overschrijding van 60% voor.
Het compromis is in grote meerderheid aangenomen, alleen Nederland is tegen. In Nederland worden dit soort diesels niet gebouwd, terwijl Nederland wel grote moeite heeft om aan de Europese luchtkwaliteitseisen te voldoen. Om die reden zijn er milieuzones ingesteld in steden en mag je bijvoorbeeld in de omgeving van Rotterdam maar 80 km/uur rijden op de snelweg.
De auto-industrie is tegen omdat het voldoen aan de eisen eigenlijk alleen maar kan door een kostbare SCR installatie in te bouwen. Groot kans dat diesels na 2019 dan ook een stuk minder populair zullen worden.

Eindhoven wint solar challenge voor gezins auto

Het team van de Universiteit Eindhoven heeft de solar challenge in Australië gewonnen voor 'gezinsauto's'. Eerder al werden Delft en Twente respectievelijk eerste en tweede in de 'race' categorie. Het mooie van de auto van Eindhoven is dat dit een bijna gewone auto is, met kenteken en plaats voor vier inzittenden.
Daarbij kan de auto gewoon de hele dag door rijden dankzij de zonnepanelen, zij het met beperkte snelheid. Tijdens de race werd in twee etappes van 1.500 km gereden met een gemiddelde snelheid van 76 km/uur. Dus vanaf zonsopgang tot na zonsondergang. Volgens een van de teamleden zou er in Nederland door minder zon ongeveer 1.000 km gereden kunnen worden. Het voertuig laat zien dat elektrisch rijden, ondersteund door zonne-energie inmiddels een realistische optie is. Het voertuig is met een accu uitgerust, dus er zou ook tussentijds kunnen worden bijgeladen om hogere snelheden op de snelweg mogelijk te maken.

Wat kost waterstof?

ITM Power heeft onlangs een contract gesloten met Toyota voor de levering van waterstof. Dit is voor zover ik weet de eerste keer dat er in een contract een prijs wordt genoemd. De prijs bedraagt GBP 10 per kg, of tewel € 13,63/kg. Aangezien een Mirai op 5 kg ongeveer 480 km kan rijden, bedragen de kosten per km ongeveer € 0,14.
Ter vergelijking bedragen de kosten van een benzineauto (1 op 20, € 1,60 per liter) slechts € 0,08. Waterstof kan dus voorlopig nog niet concurreren met reguliere brandstoffen. Een richtprijs voor waterstof is € 5/kg. Dat zou wel concurrerend zijn.

Evolutie naar een waterstofeconomie

De waterstofeconomie is voor de meeste mensen een ver-van-mijn-bed show, maar langzaam begint het nu toch werkelijkheid te worden. Het is voor de meeste mensen nog niet duidelijk, maar de economie ondergaat een energietransitie. Het is een gestage evolutie, geen revolutionaire verandering.

Nu komen er heel langzaam een paar waterstoftankstations en de eerste auto's op waterstof rijden in Nederland rond, maar dat is nog lang niet alles. De Nederlandse regering is bezig met het implementeren van een groots, maar langzaam plan om onze belangrijkste energievoorziening aan te passen. Ze passen de specificaties van aardgas aan.

Maar waarom is de verandering van de aardgassamenstelling zo belangrijk voor de waterstofeconomie? Aardgas is momenteel de belangrijkste bron voor waterstof. Omdat waterstofdistributie zo lastig en daardoor kostbaar is, wordt waterstof bij de gebruiker gemaakt van aardgas. Als je het hebt over waterstof, dan heb je het dus over aardgas wat omgezet is in waterstof met behulp van een proces genaamd stoom reforming.

De veranderingen in de aardgaswet betreffen onder meer de mogelijkheid om meer waterstof toe te voegen aan het gasnet. Dat betekent dat het mogelijk wordt om aardgas te transporteren en op te slaan door het in het gasnet toe te voegen. Dat is de eenvoudigste en goedkoopste manier om waterstof op te slaan en te transporteren, ongeacht hoe het waterstof is geproduceerd.

De overheid wil de maximale waterstofconcentratie in de toekomst nog verder verhogen. Dat vereist aanpassingen aan gasapparatuur. Om die reden vraagt de overheid via de SBIR regeling bedrijven om met innovaties te komen. Op 21 oktober as. mag ik mijn eigen plan daar gaan presenteren voor een commissie van wijze mannen, waarover ik in de toekomst meer zal vertellen.

Als het waterstof in het gasnet zit kun je het er weer uit halen tijdens steam reforming, of direct afscheiden met een membraan. Zo'n afscheidingspunt hoeft niet alleen bedoelt te zijn voor één locale toepassing, maar biedt ook de mogelijkheid om het startpunt te zijn voor een locaal waterstofnetwerk. Op zo'n punt is dan dus ook tweerichtingverkeer mogelijk: overschotten gaan het aardgasnet in, tekorten worden uit het net afgescheiden.

Dit artikel is deels een vertaling van een eerdere blog post in het engels die je hier kunt vinden.

Diesels hoeven voorlopig niet schoon

De Volkskrant weet te melden dat de Europese Commissie nieuwe dieselwagens maximaal twee jaar respijt wil geven om aan de Europese uitstootnorm voor stikstofoxiden (NOx) te voldoen. Fabrikanten mogen dan de emissienorm met maximaal 60% overschrijden.

Fabrikanten moeten al aan de norm voldoen, maar vanaf september 2017 wordt een nieuwe test van kracht die een veel realistischer beeld moet geven van de emissies in de praktijk. Het blijkt dat emissies volgens die test een factor vier tot vijf hoger zijn dan volgens de huidige test. Als het voorstel van de Commissie wordt overgenomen zou zeker 10% van de huidige dieselmodellen niet meer verkocht mogen worden.

De autoindustrie wenste een maximale overschrijding van de norm met 275% gedurende vijf jaar. De autoindustrie heeft grote moeite met de wensen van de EU voor lagere emissies en traineert het streven naar aanscherping van de normen. Het schandaal met de misleidende software bij Volkswagen is een duidelijk gevolg van problemen om aan de normen te voldoen. Bij de betreffende Volkswagen diesels werden in de praktijk normoverschrijdingen van zo'n 20% geconstateerd. Dat zou dus nog binnen het voorstel van de Commissie vallen.

Een aantal autoproducerende landen (Duitsland, Tsjechië) steunt de autoindustrie in hun streven naar ruimere normen en een lange overgangstermijn. In Nederland worden geen diesel personenwagens geproduceerd en zijn er wel flinke problemen met de luchtkwaliteit, zodat Nederland natuurlijk voor strenge normen is. 
Volgens het voorstel van de Commissie zou er vanaf september 2019 nog een 'technische overschrijding' getolereerd worden van 18,7%. Die marge zou nodig zijn vanwege de de grotere onnauwkeurigheid van de nieuwe meettest ten opzichte van de huidige laboratoriumtest.

De Commissie wil eind deze maand een besluit nemen over de uitstootnormen.

LNG breekt door voor zwaar transport

Tijdens de landelijke LNG dag in Zandvoort deze week bleek weer eens dat LNG flink in opkomst is voor het zware transport. Steeds meer transporteurs schakelen (voor een deel van hun vloot) over op LNG. Ondanks dat diesel tegenwoordig relatief goedkoop is, is LNG nóg goedkoper. Daarbij zet Europa sterk in op LNG, waardoor het internationale netwerk zich flink uitbreidt en ook in Nederland komen er steeds meer tankstations. Inmiddels zijn dat er al 14, waarbij er dit jaar nog 3 bij komen en voor volgend jaar staan er al 9 in de planning.

LNG is een brandstof die gemaakt wordt door aardgas te koelen tot ca. -162 °C. Daardoor wordt het vloeibaar.

Waarbij er in de markt voor groen gas/CNG vooral kleinere bedrijven hebben geïnvesteerd in tankstations, zijn dit in de LNG markt ook grotere bedrijven, zoals Shell en ENN, een groot Chinees gasbedrijf wat wereldwijd investeert in LNG.

LNG wordt vooral gebruikt in speciaal daarvoor gebouwde vrachtwagens met een gasmotor die alleen op LNG kan rijden. Daarom is een uitgebreid netwerk noodzakelijk. Daarnaast is er ook de mogelijkheid om dieselvrachtwagens geschikt te maken om een gedeelte LNG bij te mengen, het zogenaamde dual fuel.

Gaat vergroening Nederlandse wagenpark achteruit?

Een opvallende titel op Nu.nl vandaag: vergroening Nederlandse wagenpark gaat eerder achteruit dan vooruit. Voor die uitspraak wordt verwezen naar Natuur en Milieu: "Maarten van Biezen, hoofd mobiliteit bij Natuur & Milieu: 'Het kabinetsvoorstel betekent een historische trendbreuk. Na jaren van afname van CO2 uitstoot, neemt de CO2 uitstoot van het wegverkeer nu weer toe dankzij de autoplannen van het kabinet.'" Dat is echter klinkklare onzin. Groene auto's verkopen nog steeds als een trein en de CO2 uitstoot daalt.
Natuur en Milieu liegt dus gewoon voor het hogere doel: veel geld zien los te krijgen voor een beleid wat nauwelijks effect heeft.

Plug-in verkopen vernellen verder

Uit cijfers van de RVO blijkt dat juli weer een goede maand was voor de verkoop van plug-ins. In juli waren er maar liefst 2.108 plug-ins geregistreerd bij de RDW dan in juni. Dat duidt op een verdere versnelling in de verkoop van plug-ins, terwijl juni al een uitzonderlijk goede maand was.
Een versnelling in de tweede helft van dit jaar was verwacht, omdat de bijtelling voor leaserijders bij een volgend jaar aangeschafte plug-in fors hoger zal zijn (15% tegen 7% nu). Deze groei is echter flink hoger dan verwacht. Verwachtte ik eerder nog zo'n 53.000 plug-ins op de weg aan het einde van dit jaar, nu lijkt het meer richting de 60.000 te gaan.

Vandaag werden de plannen van staatssecretaris Wiebes in de Tweede Kamer besproken. Hierin weinig verrassends. De oppositie wil graag subsidie voor elektrische auto's voor particulieren, terwijl de SP ook graag lagere motorrijtuigenbelasting wil voor hybriden, om te voorkomen dat ze naar het buitenland worden geëxporteerd.

Ondertussen hebben ECN en PBL een lijst met plannen gepubliceerd om de door de rechter bedongen eis van 25% CO2 uitstootreductie te kunnen realiseren. Volgens ECN en PBL moeten álle plannen uit de lijst worden uitgevoerd om die doelstelling te halen. Daarbij op automotive gebied: verlaging van de maximum snelheid op snelwegen en autowegen, invoering van de autovrije zondag èn invoering van rekeningrijden. PvdA en D'66 hebben voordat deze plannen op tafel lagen toegezegd de doelstelling te willen halen. De minister zal tegen de uitspraak van de rechter in beroep gaan. Laten we hopen dat hij die rechtszaak wint. 

Lagere CO2 uitstoot mede dankzij belastingvlucht

Het CBS heeft vandaag een persbericht uitgebracht over de CO2 uitstoot in Nederland. Die is over de hele linie gedaald, behalve bij energiebedrijven, die meer kolen zijn gaan stoken. Ook de CO2 uitstoot van het verkeer is gedaald volgens de meetmethode van het IPCC met 7%. Het CBS noemt hierbij twee oorzaken:
1. auto's worden steeds zuiniger en draaien vaker op alternatieve brandstoffen, zoals elektriciteit en aardgas;
2. meer automobilisten tanken over de grens na de accijnsverhogingen.
Als we over de grens tanken, tellen de emissies mee in het buitenland. Ondanks dat we steeds meer kolen verstoken, is elektrisch rijden goed voor de CO2-uitstoot. De uitstoot wordt namelijk toegerekend aan de energiebedrijven en niet aan het verkeer.

Verkoop elektrische auto's versnelt

Juni was een goede maand voor de verkoop van elektrische auto's. Volgens de RVO  werden er maar liefst 354 verkocht, terwijl ongeveer 250 per maand normaal is. Ook plug-ins verkochten goed met een aantal van 2.294, tegen normaal ca. 1.600. Eind dit jaar wordt een piek verwacht in de verkoop van plug-ins, omdat de bijtelling omhoog gaat van 7% naar 15%.

In zijn algemeenheid was juni een goede maand, volgens DealerSupportNet werden er 36.999 auto's verkocht, tegen 32.699 in dezelfde maand een jaar eerder, een plus van 13%. Niet alle alternatieve brandstoffen doen het echter even goed als de (semi)elektrische voertuigen. Zo zakt de markt voor LPG voertuigen nog steeds verder in, Aumacon verwacht nog dat er dit jaar maar 500 worden verkocht, waardoor het aantal LPG voertuigen op de weg hard terugloopt. Ook de verkoop van CNG voertuigen valt tegen en Aumacon verwacht dat er dit jaar maar 750 zullen worden verkocht. Mogelijk ligt hier een verschuiving richting plug-ins aan ten grondslag. De Golf GTE is nieuw en was de eerste helft van dit jaar de best verkochte plug-in hybride, daarmee de Mitubishi Outlander van de troon stotend.

Dat is opvallend, omdat de staatssecretaris van Financiën, Wiebes, in een brief aan de Tweede Kamer juist mede als argument om stimulering voor plug-ins af te bouwen aangaf, dat dit vooral de verkoop van grotere modellen stimuleerde, zoals de Outlander en de Volvo V60.

Ondanks de groeiende verkoop van elektrische auto's wordt naar verwachting de doelstelling van 200.000 elektrische auto's niet gehaald. Dit komt vooral omdat verwacht wordt dat de verkoop van plug-ins vanaf volgend jaar sterk zal terugvallen door de afbouw van de stimulering. 

48V mild hybride systemen gaan doorbreken

Met zoveel innovatieve voertuigconcepten die dezer dagen de markt verkennen, vergeten we bijna dat de meeste auto's nog gewoon traditionele benzineauto's zijn. Die kunnen een stuk zuiniger worden gemaakt door ze te hybridiseren.

Een nieuwe trend in de ontwikkeling van zgn. milde hybride systemen is het gebruik van 48-volt lithium-ion accu's. Die accu's komen in plaats van accu's met een lager voltage die gebruikt worden in mild hybride systemen, vaak gewone 12V loodaccu's. Deze ontwikkeling is mogelijk geworden door verbeteringen en kostenbesparingen in de technologie van lithium accu's.

48V accu's kunnen ongeveer 4x zo veel remenergie opslaan als 12V accu's. Mede om die reden gebruiken volledig hybriden hogere voltages. Zo gebruikt Toyota 220V in het hybrid synergy drive systeem van de Prius. Hogere voltages vormen echter een risico bij ongevallen. 48V systeem zijn een stuk goedkoper, omdat bij hogere voltages extra veiligheidsvoorzieningen vereist zijn.

Talloze automotive toeleveranciers zijn met deze technologie aan de slag gegaan, inclusief Continental, Johnson Controls en Bosch. Het 48V systeem van Bosch moet dit jaar nog door een niet met name genoemde Europese fabrikant op de markt worden gebracht.

Bosch werkt sinds 2013 in een joint-venture met als doel om lithium-ion accu's te ontwikkelen die de helft goedkoper zijn met een twee maal zo hoge energiedichtheid. Volgens een directeur van Bosch is dit project "goed op weg".

Een dergelijke stap voorwaarts zal het gebruik van hybride en elektrische aandrijvingen stimuleren. Bosch verwacht dat in 2020 15% van alle nieuwe auto's hybride of elektrisch aangedreven is. Het grootste deel daarvan zouden wel eens de mild hybriden kunnen zijn.

Het systeem van Bosch, genaamd "Boost Recuperation System"(BRS), zou een brandstofbesparing moeten opleveren van 5 tot 18% tegen minimale meerkosten. BRS bestaat uit een elektromotor, een 48V, 0,25 kWh lithium-ion accu en een DC/DC omvormer.

Het systeem kan remenergie in de accu opslaan. Een start-stopsysteem kan de motor uitschakelen, zodra het gas wordt losgelaten (tijdens stops, maar ook bij remmen op de motor). De accu kan de voertuigelektronica dan van stroom voorzien. Bovendien kan het systeem de auto een tijdelijke boost geven van 10 kW tijdens acceleratie.

Zie ook het originele artikel in het Engels.

Autobelastingen worden minder afhankelijk van CO2-uitstoot

In de autobrief II die staatssecretaris Wiebes gisteren naar de tweede kamer heeft gestuurd, staat het plan om de autobelastingen minder afhankelijk te maken van de CO2-uitstoot. 


Wiebes schrijft dat autobelastingen primair gericht zijn op het binnenhalen van belastinggeld. Het in de autobelastingen ingebouwde milieubeleid is van secundair belang. Doordat Nederlandse automobilisten hun gedrag sterk aanpassen aan wat de overheid stimuleert, zijn de belastinginkomsten echter sterk terug gelopen.

De kosten voor de bereikte milieu-effecten staan daarbij totaal niet in verhouding tot de gederfde belastingopbrengsten. Daarbij vallen de milieu-effecten door allerlei neveneffecten in de praktijk sterk tegen. Zo is er het zogenaamde waterbed-effect. Dat wij in Nederland in zuinigere auto's rijden zorgt er voor dat er buiten Nederland meer onzuinige auto's worden verkocht, doordat er Europees beleid is, gericht op een gemiddelde uitstoot op Europees niveau. De staatssecretaris wil het nationale beleid nu dus afbouwen. Omdat CO2 een wereldwijd probleem is, biedt nationaal beleid weinig voordelen bovenop het Europese beleid.

Het beleid gericht op CO2-reductie zal langzaam worden afgebouwd om de markt niet al te zeer te verstoren. Daarbij zal het beleid zich meer richten op de uitstoot van vervuilende stoffen in plaats van CO2. Hiertoe zal de wegenbelasting voor diesels zonder roetfilter worden verhoogd. Het beleid gericht op nulemissievoertuigen (elektrisch en waterstof) zal min of meer worden voortgezet, terwijl het beleid gericht op plug-in hybriden wordt afgebouwd. Bij elektrische voertuigen wordt vanaf 2019 een maximaal aanschafbedrag van € 50.000,- ingevoerd waarover de 4% bijtelling mag worden toegepast. Dit omdat duurdere modellen elektrische auto's (Tesla's) relatief populair zijn. Zo wordt voorkomen dat relatief veel geld terecht komt bij een zeer kleine groep leaserijders. Voor voertuigen op waterstof geld het maximum nog niet. Van die voertuigen zijn nog geen modellen beschikbaar die minder dan € 50.000 kosten, daarbij gaat het vooralsnog om zeer kleine aantallen per jaar.

De eerste stap om de stimulans voor plug-ins af te bouwen wordt in 2016 al gezet. Die maatregel was eerder al aangekondigd. Dat leidt nu al tot langere leveringstijden. Eind dit jaar kunnen we rekenen op een flinke verkooppiek voor plug-ins die dit jaar nog 7% bijtelling hebben, maar volgend jaar 15%. Veel modellen zullen snel zijn uitverkocht, voor sommige populaire modellen is het nu al de vraag of een auto die nu besteld wordt nog dit jaar kan worden geleverd.

Volgend jaar kunnen we een flinke groei verwachten in de verkoop van elektrisch aangedreven auto's aan de leasemarkt. Deze groei zal echter onvoldoende zijn om te compenseren voor de terugval in de verkoop van plug-ins volgend jaar en de jaren daarna. Daarmee lijkt de doelstelling van de overheid voor 200.000 (semi-)elektrische auto's in 2020 met het voorgestelde beleid onhaalbaar. Het lijkt geen toeval dat de staatssecretaris in zijn brief met geen woord rept over die doelstelling.

Het is maar de vraag of het voorstel van de staatssecretaris uiteindelijk ook door beide kamers komt. Het kabinet is akkoord, maar er is steun nodig van oppositiepartijen om het plan door de Eerste Kamer te loodsen. Partijen als GroenLinks zullen waarschijnlijk niet enthousiast zijn over de plannen.

Persoonlijk vind ik het plan in hoofdlijnen positief. Eindelijk doet men wat aan het inefficiënte beleid. Anderzijds getuigt het nog steeds van een gebrek aan toekomstvisie. De stimulans voor elektrisch rijden wordt op de lange termijn ook onhoudbaar. Er gaat relatief veel geld naar een nog zeer klein aantal voertuigen. Als elektrisch rijden meer gemeen goed wordt is de huidige stimulans onbetaalbaar. Hoewel ik geen echt grote doorbraak voor 2020 verwacht, lijkt het verstandig het beleid al voor 2020 te versoberen.

Gaan we weer rekeningrijden?

Het AD weet uit welingelichte bronnen te melden dat staatssecretaris Wiebes overweegt om de BPM vanaf 2017 geleidelijk te gaan afschaffen. De staatssecretaris is bezig met het opstellen van zijn langverwachte autobrief waarin hij zijn plannen voor 2017-2020 schetst. Inmiddels wordt er van alle kanten al volop op vooruit gespeculeerd en ideeën gepromoot. Zo wil iedereen af van de bijtellingsregeling (of in ieder geval een verdere aanpassing).

Er is echter een flinke anaconda onder het gras. Het moet budgetneutraal. Nu levert de BPM nog 1,1 miljard op, de bijtellingsregeling kost de staatssecretaris 'slechts' de helft. Een accijnsverhoging gaat bij lange na niet genoeg opleveren doordat de meeste meeropbrengsten weglekken naar onze buurlanden. En via wegenbelasting zie ik dit soort bedragen ook niet opgehaald gaan worden. Daarbij is de BPM regeling een relatief succesvolle regeling: Nederlanders rijden in veel milieuvriendelijkere auto's dan andere Europeanen. De belangrijkste reden om van de BPM regeling af te willen is dat 'Brussel' er van af wil.

Ongetwijfeld zullen de PvdA en de 'constructieve oppositie' dan ook eisen dat de BPM wordt vervangen door een andere anti-groene (want CO2 is goed voor planten) regeling. Nu in Duitsland en België hard wordt gewerkt aan tolplannen lijkt het onvermijdelijk dat in Nederland het plan voor rekeningrijden (ongetwijfeld onder een nieuwe naam) uit de la wordt getrokken. Het is nog even afwachten, maar u hoeft nu niet verbaasd te zijn als dat zo is.